Friday, December 02, 2022, 1:21pm

Tamang impormasyon, tamang paggobernar

Published on Sunday, July 26, 2020, 2:15am

Sa kasagsagi kaining community quarantine, pinagmarhay kong mabisita an Bani, saro sa pinakahaharayo ming barangay sa Banwaan nin Tinambac. Bilang sarong lehislador kan samuyang banwaan, nagtutubod akong labi nanggad ka-importante an paglakaw-lakaw sa lugar na nasasakupan urog nang gayo duman sa mga pwera, ta pàno mo man maaaraman kun ano an mga polisiya asin mga batas an kaipuhan mapunan asin maipautob kun dai mo man aram an kamugtakan kan saimong konstitwente.

Sa pagbisita sa Barangay sa kanto kan San Miguel Bay, liwat kong nareyalisar an importansya kan tamang impormasyon sa pagsiguro na marhay an buhay kan mga tawo. Ini pagkatapos maiistorya kan Punong Barangay o Kapitan duman na igwang sarong banggi sa Bani na naribusak asin napurisaw an mga tawo ta igwang taga-Barangay an namareta na subuot igwang umboy ba namundag sa Albay na pagkapangakia tulos nagsabi subuot na an bulong sa CoViD19 iyo an pagruprop nin sugok. Kaya sabi ni Kapitan, maski banggi na, nagbangon si mga tawo ta nagkua nin mga sugok tanganing kakanón maski hilaw. 

Sabi ko ki Kapitan dai totoo an bareta na idto asin dai totoo na makakabulong idto sa CoViD19 ta dai pa man ngani nin naiimbento o nadidiskubre na bulong. Urog nang dai man totoo na nakakabulong an sugok. Sa katutuuhan, delikado an pagruprop kaining hilaw ta pwedeng kontaminado ini nin Salmonella, na delikadong marhay sa tawo kun makalaog sa ginhawa. 

Arog kaini kahalaga an tamang impormasyon sa buhay kan mga ordinaryong tawo. Sa iba satuya madali sanang magpalakop  nin kun anu-anong istorya na dai iniisip an kunsekwensya urog na sa mga tugang tang kulang an pagkasabot. Pwedeng sa iba satuya karaw saná, alagad sa iba buhay na an nakataya.

Kaya ngani bilang sarong opisyal, nagtutubod ako na urog kong kaipuhan na maging maingat sa mga hinihiras kong impormasyon, ta an sarong opisyal importante na igwang kredibilidad asin kun ika igwa kanii mas dakula man an responsibilidad mo na magin mas maingat sa mga impormasyon na hali saimo ta dakol an nagtutubod asin pwedeng magtubod saimo. Saro sanáng balubagi, tuyo man o dai, pwedeng buhay asin karahayan kan bilog na komunidad an madanyaran. 

Kun uugkuron, dakulang parte kan paggobernar an pagtao nin tamang impormasyon asin paghiras nin beripikadong mga ideya sa mga tawo. Masakit, totoo, alagad sa oras na maliwanag, malinaw, asin totoo an impormasyon, mas madaling makumbinsi an mga tawo na gibuhon man an saindang parte, urog na sa panahon nin krisis. Kadaklan na malain na tuyaw kun iisipon dara sanea man kan dai malinaw na pagpasabot. Dakol na programa, dawa gurano pa karahay, an nararawrawan kun dai man ipinapaliwanag nguna sa mga namamanwaan. 

Dakulon kitang gustong gibuhon asin mahaman para sa satuyang banwaan o syudad, alagad ini imposible kun mayong tama asin epektibong riribayán nin kaaraman urog na sa panahon na dakulon an gustong mainot magpaisi alagad didikit an makusog an buót na saráon nguna an tama sa sala.

.

Jonas Cabiles Soltes
Si Jonas Cabiles Soltes myembro kan Sangguniang Bayan kan Tinambac, Camarines Sur, puon kan 2016 sagkod ngunyan.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita.

Kag-ambag na mga Parasurat

Kenneth Isaiah Ibasco Abante

Khryss Arañas

Mae Diane Azores

Nephtaly Botor

Niles Jordan Breis

Luis Cabalquinto

Jethro Calacday

Greg S. Castilla

France Clavecillas

Christian Dy

Maria Leny Felix

Dennis B. Gonzaga

Jaya Jacobo

Jingjin 淨近

Victor John Loquias

Vic Nierva

Pen Prestado

Joseph Reburiano

Adrian V. Remodo

Aika Robredo

Ronald ‘Bong’ Rodriguez

Jenn Romano

Javier Leonardo Vitug Rugeria

Jay Salvosa

Sari Saysay

Jonas Cabiles Soltes

Kerwin Orville Tate

P. Francis Tordilla

Melba T. Vera Cruz

Ernie Verdadero

Magbikol Kita is published by

We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us.

Resibihon an mga artikulo sa email

Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.

An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita!

Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba.

An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.

I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.

4 + 13 =

Magbikol Kita © 2021 Reserbado an gabos na karapatan