Friday, December 02, 2022, 1:45pm

Pagpabisto

Published on Saturday, July 11, 2020, 6:46am

Nasa katahawan kita kan panahon nin katibaadan. Mantang igwa pang pandemya, igwa pa kitang aatubangon na krisis pan-ekonomiya. Sa presente, inaatubang ta man an mga isyung pulitikal asin kultural na dara kan mga paghirong lokal asin pan-kinaban. Kaining mga nakaaging aldaw, nadangog ta sa radyo, asin nadalan ta sa telebisyon asin sa Internet an mga agi-aging pulitikal na nagtapos sa pagtanggal kan prangkisa sa pinakadakulang ahensya kan midya sa Pilipinas. Saro saná ini sa mga sunod-sunod na mga hiro kan gobyerno na nagdara nin kahaditan sa mga tawo. 

Sa irarom kan mga agi-aging ini, yaon an gutom, kawaran nin trabaho, asin iba pang mga personal na krisis.

Sa mga panahon na ini, iisipon ta na mayo sa prioridad ta an mga urulay manungod sa arte asin kultura. Ano man nanggad ta iinuton ta an pagpagibo nin sarong rebulto imbes na paghanap nin pagbuhay sa arualdaw. An pandemyang ini an nagpagabat urog sa krisis pan-kultura sa satong banwaan. 

Sa tahaw kan mga katibaadan na ini, kinaulay ko an mga Bikolnon na pintor asin iskultor. Hinapot ko an sitwasyon ninda. Dai ta siguro aram, alagad dakol kitang mga pintor asin iskultor na sa paggibo saná kan saindang mga obra solamenteng nakakakua nin pambuhay sa sadiri asin sa pamilya. Alagad sabay sa pagsara kan mga negosyo, nagsasara naman an ibang mga art gallery na nagsisirbing tulay sa mga kolektor. Mala ta an iba ngani sainda, binayaan na an saindang mga pinta asin mga tigib.

Namumundo ako sa mga nangyayari na ini. An arte, kaiba na literatura asin iba pang mga gibong-kultural, iyo an boses asin kalag kan banwaan. Sarong rason kun tano ta mas minamati ta an kadikluman kan mga panahon na ini iyo an pagkawara kan arte asin kultura sa tahaw kan satong paghurop-hurop. May dakula asin hararom na kalot na kaipuhan mahipnuan.

May duwang kamawutan an kolum na ini: Inot, gusto tang tawan nin maninigong pagbisto sa higos asin husay an satuyang mga lokal na visual artist. Sinda an padagos na nagtatao nin kabansayan sa lawog kan arteng Bikolnon. Panduwa, mawot tang payamanon man an satong paghiling asin paghurup-hurop sa estetikong Bikolnon. Sa paagi nin pagtao nin rebyu sa mga piling gibo ninda, masisirni ta an sadiri tang pilososopiya nin kagayunan na haloy man na natambunan kan kolonyal na mga kaisipan.

Sa paagi kan kolum na ini, mawot kong ipabisto saindo an mga visual artists ta na may ugat sa Bikol. Dakol kitang mga pintor, iskultor, asin mixed media artist na dai pa bistado alagad may urag asin rarom an isip asin gibo. An iba sa mga visual artists na ini, pinabisto naman sa paagi kan pagpahiling kan saindang gibo sa The 416 Art Space, sarong sadit na art gallery sa kalabaan kan Bagumbayan Sur, Naga City. Alagad dakol pa kitang mabibisto. Sabi ngani kayan, an bulawan nakukua sa mga gilid, harayo sa katahawan. 

Para sa mga iba pang mga rebyu, pwede man nindo i-follow an satong FB page sa https://www.facebook.com/bikolvisualarts.

Padagos saná para sa Arteng Bikolnon!

.

Dennis Gonzaga
Parasurat, parakurit, asin dating akademiko si Dennis B. Gonzaga. Dati syang nagtutukdo nin Humanidades sa Ateneo de Naga University. Ngunyan, sya an kagsadiri asin curator kan The 416 Art Space, sarong art gallery sa Naga City. Nagtapos sya nin Political Science sa Ateneo de Naga University. Igwa syang Masterado sa Asian Studies sa UP Diliman.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita.

Kag-ambag na mga Parasurat

Kenneth Isaiah Ibasco Abante

Khryss Arañas

Mae Diane Azores

Nephtaly Botor

Niles Jordan Breis

Luis Cabalquinto

Jethro Calacday

Greg S. Castilla

France Clavecillas

Christian Dy

Maria Leny Felix

Dennis B. Gonzaga

Jaya Jacobo

Jingjin 淨近

Victor John Loquias

Vic Nierva

Pen Prestado

Joseph Reburiano

Adrian V. Remodo

Aika Robredo

Ronald ‘Bong’ Rodriguez

Jenn Romano

Javier Leonardo Vitug Rugeria

Jay Salvosa

Sari Saysay

Jonas Cabiles Soltes

Kerwin Orville Tate

P. Francis Tordilla

Melba T. Vera Cruz

Ernie Verdadero

Magbikol Kita is published by

We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us.

Resibihon an mga artikulo sa email

Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.

An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita!

Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba.

An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.

I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.

1 + 7 =

Magbikol Kita © 2021 Reserbado an gabos na karapatan