Sunday, December 05, 2021, 11:01pm

Magbirikol man daw kita

Published on Sunday, September 27, 2020, 4:51pm

Habo ta man o gusto, an tataramon na Bikol iyo an saro sa mga mayor na lengwahe sa Pilipinas na minimidbid kan kan Departamento kan Edukasyon.

Problema saná ta mantang nagdadakol an populasyon sa rona kan Bikol nagdidikit man lugod an nag-uusar kan mother tongue o sadiring tataramon.

An rason iyo man sanea an edukasyon na pigtutukdo sa eskwelahan, (English an medium of instruction), nadadangog sa radyo asin telebisyon, asin nababasa sa mga dyaryo asin magasin, pati na sa social media.

Saro pa iyo an pagsakop sato nin ginatos na taon kan mga Espanyol asin mga Amerikano, kun kaya haros nawaraan lugod kita nin pagtubod sa satuyang tataramon, kultura, asin historya. An Espanyol saro kuta sa pinakamagayon na lenggwahe sa kinaban pero dai man pigtukdo sa mga Indyo asin kinapobrehan ta habo kan mga mananakop na makanuod an mga nasasakupan.

Kan mapalayas an mga Kastila asin kita nagin independente, tinukduan man kuta kita nin English kan mga Amerikano alagad ginibo kitang “little brown Americans.” Pinoy an itsura pero huli sa tataramon na English an satong pangaturugan, an laog kan satong hutok asin satong kalag nagin pan-Amerikano na. Mayo na kitang sadiring identidad o pagka-Pilipino.Kaya pati pagtaram kan sadiring lenggwahe liningawan ta, nasusupog kita na magtaram nin Tagalog, Pilipino, Cebuano, Kapampangan, Panggalato, Ilokano,Ilonggo,Waray, o Bikolano.

Pirit kitang magtaram o magsurat nin English maski taraplis. Lalo na kun burat. Maski tawong dai man tatao pirit na pigtutukduan an mga aki maski sarala an saindang pronunciation asin grammar. Igwa ngani akong bistadong taga-Buhi na parasurat na nag-aablada na an saiyang isip English pa.

Problemado ngonyan an mga mapatukdo, mga magurang, mga aki sa pag-adal kan mother tongue urog nang gayo ta sa Bikol saná iba man an Bikol sa Naga, iba man sa Rinconada, Camarines Norte, Albay, Catanduanes, asin Masbate.

Pero dai kamo matubod na an mga Bibliyang Bikol asin Misal kan Simbahan na Katoliko gamit an lenggwaheng Bikol (Bikol sa Naga) asin ginagamit man sa intirong rehiyon.

Kaya mayong maraot na tatao kitang magtaram o magsurat nin English, Tagalog, o iba pa basta dai ta paglingawan an lenggwaheng Bikol.

Dapat sa harong, sa tinampo, o sa eskwelahan magtaram kita kan mother tongue. Isurat ini sa mga bareta, sa Facebook, sa mainstream media, urog na sa mga dyaryo lokal. Tukduan ta an mga dayuhan na makanuod kan satuyang mother tongue.

.

Ernie Verdadero
Si Ernie Verdadero saro sa mga beteranong harigi kan radio broadcast sa Bikol. Saro man syang dating elehidong opisyal kan gobyerno asin man artista sa mga pelikulang Bikol.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita.

Kag-ambag na mga Parasurat

Kenneth Isaiah Ibasco Abante

Khryss Arañas

Mae Diane Azores

Nephtaly Botor

Niles Jordan Breis

Luis Cabalquinto

Jethro Calacday

Greg S. Castilla

France Clavecillas

Christian Dy

Maria Leny Felix

Dennis B. Gonzaga

Jaya Jacobo

Jingjin 淨近

Victor John Loquias

Vic Nierva

Pen Prestado

Joseph Reburiano

Adrian V. Remodo

Aika Robredo

Ronald ‘Bong’ Rodriguez

Jenn Romano

Javier Leonardo Vitug Rugeria

Jay Salvosa

Sari Saysay

Jonas Cabiles Soltes

Kerwin Orville Tate

P. Francis Tordilla

Melba T. Vera Cruz

Ernie Verdadero

Magbikol Kita is published by

We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us.

Resibihon an mga artikulo sa email

Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.

An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita!

Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba.

An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.

I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.

4 + 14 =

Magbikol Kita © 2021 Reserbado an gabos na karapatan