Friday, December 02, 2022, 1:51pm

Hain na an separation pay ko?

Published on Sunday, September 27, 2020, 4:09pm

Sa ngunyan, lagpas anom na bulan na kitang naka-quarantine, mas dipisil an pagkabuhay, dakol na an warang trabaho, dai na aram kan iba kun sain pa makutkot nin kwarta pambayad para sa mga gastuson. Nagsara an mga negosyo dahil sa pagkalugi; damay na syempre dyan an mga empleyado na nag-aasa sa sainda.  May iba man na dai man kuta inali sa trabaho, alagad dai muna pipalaog ta wara na ki pambayad ki sweldo an kumpanyang pigalaugan ninda.

Sa mga nag-aging aldaw, kadakol an nagaapot sako kun pwede ba sinda mag-agad nin separation pay kun inali sinda sa trabaho dahil ngani kaining pandemya.

Ano man nanggad an separation pay? An separation pay iyo an kwartang pigatao sa sarong empleyado huli kan saiyang pagkatanggal sa trabaho tanganing matabangan sya mantang nagahanap ki bagong trabaho. Iba pa ini sa pigaapod na “last pay.” An “last pay” an huring sweldo mo para sa tinrabaho mo bago ka mag-ali, madalas dai muna ini pigatao sagkod dai ka pa nakakapag-clerance sa kumpanyang hahalian mo. Sa separation pay, bako gabos na nawaran nin trabaho pwede makakua kaini. Syempre kun boluntaryo kang nag-resign o nag-ali sa kumpanya, dai ka pwede maghagad nin separation pay. Sa mga minasunod saná na kadahilanan pwede makakua nin separation pay an sarong empleyado:

(1) Mga awtorisadong dahilan (Authorized Causes) na nakapalaog sa Labor Code:

(a) Installation of labor-saving device — Kun halimbawa may makina na piglaag an tagsadiri kan kumpanya tanganing makatipid asin kaya na man kaini na gibuhon an trabaho nin sarong empleyado.

(b) Redundancy — Pag ang posisyon kan empleyado dai na kaipuhan kan kumpanya o kun doroble na an gibo kan mga empleyado kaya kaipuhan na magtanggal.

(c) Retrenchment — Ini an kadaklan na nangyari ngunyan na pandemya. An retrenchment iyo an pagbawas nin empleyado tanganing mapugulan an seryosong pagkalugi kan kumpanya. Dapat may ebidensya, arog kan audited financial statements, na nagpapatunay na malulugi na nanggad an kumpanya dahil sa sarong krisis. 

(d) Closure NOT due to serious business losses — Ini an pagsara kan mga negosyo sa ibang kadahilanan lain pa sa pagkalugi.

Sa inot asin panduwa, an separation pay na ibabayad iyo an kun arin an mas halangkaw sa sarong bulan na sweldo o sarong bulan na sweldo sa kada taon nin serbisyo.

Sa pantulo asin pangapat, an ibabayad na separation pay iyo an kun arin an mas halangkaw sa sarong bulan na sweldo o kabangang bulan na sweldo sa kada taon nin serbisyo. 

An anom na bulan pigabilang nang sarong taon para sa pagkwenta kan separation pay.

Alagad kun igwa nin CBA o polisiya an kumpanya sa mas halangkaw na separation pay, iyo iyan an masusunod.

Kun an kumpanya padagos nang nagsara dahil sa pagkalugi, dai kinakaipuhan na magbayad nin separation pay. Alagad dai man pigabawalan an kumpanya na magtao nin separation pay na masirbing tabang sa empleyado nindang mawawaran nin trabaho.

Sa gabos na mga awtorisadong dahilan na ini, kinakaipuhan na magtao nin pagpaaram sa empleyado na aalion, asin mag-report an employer sa DOLE, sa laog nin 30 aldaw bago alion an empleyado. Pag dai ini ginibo, pwede makakuha nin danyos an empleyado.

(2) Illegal dismissal sa empleyado alagad dai na posible na maibalik pa sya sa saiyang trabaho.

Ang sarong empleyado na iligal na inali sa trabaho igwang duwang remedyo, an pagbayad nin backwages asin pagbalik saiya sa trabaho. Alagad kun dai na posibleng maibalik pa sya sa trabaho nya, separation pay na saná an dapat itao.

Sarong halimbawa nin illegal dismissal iyo an dai pagpalaog sa trabaho nin empleyado na lagpas anom na bulan o ang pigaapod na “floating status”.

(3) Sa bihirang mga pagkakataon, pigatawan kan Korte Suprema an sarong empleyado na legal na inali nin separation pay dahil sa kaaluyan sa serbisyo o dahil sa pagkaherak sa sitwasyon kan empleyado. Pigakonsiderar man an kadahilanan kan pagkaali sa trabaho kun baga man maninigo syang tawan nin separation pay.

Ini saná ang mga rason kun sain pwede makahagad nin separation pay an mga empleyado. Sa panahon ngunyan, kada sentimo na pwede makua kan sarong empleyado na may pigabuhay na pamilya labi ka-importante, kaya importanteng maaraman kun pigabayadan ka nin tama kan saimong kumpanya.

.

Mae Diane Azores
Sarong CPA-Lawyer si Mae Diane Azores na taga-Legazpi City. Nagtapos sya nin Accountancy sa Bicol University, dangan an saiyang Juris Doctor gikan man sa University of Santo Tomas-Legazpi. Sya an topnotcher kan 2019 Bar Exams. Bilang sarong hoben na abogada, buót nyang makapaghiras sa mga tawo nin edukasyon dapit sa kababaihan, mga obrero, asin mga karapatan pantawo.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita.

Kag-ambag na mga Parasurat

Kenneth Isaiah Ibasco Abante

Khryss Arañas

Mae Diane Azores

Nephtaly Botor

Niles Jordan Breis

Luis Cabalquinto

Jethro Calacday

Greg S. Castilla

France Clavecillas

Christian Dy

Maria Leny Felix

Dennis B. Gonzaga

Jaya Jacobo

Jingjin 淨近

Victor John Loquias

Vic Nierva

Pen Prestado

Joseph Reburiano

Adrian V. Remodo

Aika Robredo

Ronald ‘Bong’ Rodriguez

Jenn Romano

Javier Leonardo Vitug Rugeria

Jay Salvosa

Sari Saysay

Jonas Cabiles Soltes

Kerwin Orville Tate

P. Francis Tordilla

Melba T. Vera Cruz

Ernie Verdadero

Magbikol Kita is published by

We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us.

Resibihon an mga artikulo sa email

Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.

An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita!

Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba.

An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.

I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.

1 + 6 =

Magbikol Kita © 2021 Reserbado an gabos na karapatan