Monday, May 23, 2022, 3:50am

Kinano dapat magbakal nin awto?

Published on Sunday, October 04, 2020, 3:15pm

Sa Pilipinas, kaiba sa pangarap san pamilya an magkaayo nin auto. Makikita ta iyan sa mismong “Ambisyon 2040”, su survey kan gobyerno para maisihan an ambisyon san ordinaryong pamilyang Pilipino para sa puturo ninda. 

Sa atun sa probinsiya, “status symbol” na man ang magka-awto. Inda man kin niyanga, pero baga paghuna san mga kahimanwa, pag nag-OFW o kaya nagtrabaho sa Manila, dapat pag-uli ayo na awto. Syempre ta indi man baya uso sa probinsya an magpatugdok ning garahe, ibibulad sana man san mga tagsadiri an awto sa tinampo. Baga paray na pinagango.

Nung nauso pa su ababang downpayment para sa awto, dangan duminakol an auto-loan financing, lalong nagin madaling kumuko nin “brand new” na awto. Mala ta kung babyahe ka git Guinobatan pasiring Legazpi, labi na baga an traffic. Su mga kaidad ko, marurumduman na bukon man arog san an traffic nu naga-high school pa sana kami, nu nakaaging dekada.

Dakul na man an nagaunga sakun kun kinano maray magbakal ning auto? An mga kaungaan, pirming nakasentro sa king kinano barato ang auto, o kaya king unong modelo ning awto an “sulit.” An pirmi kong abiso, rebisarun nganay ninda king niyanga ta muya na nindang magbakal ning auto. Kinano baya marayun magbakal ning auto?

Marayun magbakal nin auto king kaipwan mo ning auto—wara na ibang matanos na panaon.

Primero, an awto, pagluwan sa casa, bukon na tulos “brand new.” Ibig sabihon, kun ipapasa mo an awto kinabuwasan, dakula na tulos ang tapyas sa pwede mong ipresyo sa babakal. Ikaduwa, ang kaiba sa gasto sa awto, bukon sana su downpayment dangan hulugan. Kaiba sa marayon na pag-awto an matanos na pagmantenir. Tandaan na pag magamaneho ka sa tinampo, ayo ka pinadalagan na tinoneladang bakal. Pag bukon marayon an pagmantenir san awto, makakadeskwido ka ning ibang tao. Sa madaling sabi, dapat kaya mon an bayadan ang responsableng pagiging tagsadiri nin awto kapag babakal ka.

Kun, sa pag-estimar mo, kaipuhan mo na talaga an awto pakatapos mong ikonsiderar yading duwa, dangan an ibang alternatibo sa awto, saka ka na bumakal ning awto. 

Kin ayo ka na natipuhan na modelo, kun medyo mahal dangan wara man “sale,” paliman-limanon mo nganay. An tao, bukon pasensyosong konsumidor. Minsan, pag napawot na kita, muya ta nang mag-iwag maski bukon pinakamarayon na iwag an gusto tang gibuhon. Aram san mga casa na mapinawuton kita—kaya ngani pirming “buy now and save x” an mga karatula, maski kun rereparuhon mo, halos di man nagabago an presyo.

Ayo man mga nagasabi na “investment” an awto. Investment man sana an awto kun kaipuhan mo sa paghanapbuhay. Pero, kun su auto sana mismo an kikiton mo, an awto “frontloaded expense.” Urualdaw, nababawasan an presyo san binakal nang awto. Kin nakakita ka na nin mga segunda manong SUV na Php100,000 na sana ipinabakal, makikita mong bukon investment, kundi expense o gasto an awto.

Masiram magkaawto, lalo kin bago dangan deklase. Ako mismo mahilig sa magayon na awto. Pero, arog san ngamin na masiram, dapat inunga ta an sadiri ta kin marayon o kaipuhan bago naton kuon. 

An pinakabaratong awto, nasa Php500,000 an brand new. An depreciation, o pagbawas sa balor san awto, nasa 30% sa primerong taon. Pakatapos sa limang taon, nasa 60% na san balor san awto an nawawara. Kaya, kaya mong ipabakal an segunda manong mong awto pakaagi nin limang taon sa presyong Php200,000 na sana. 

Kun indi mo pa man kaipuhan nin awto, dangan ibinutang mo na sana sa siguradong investment (arog san PAGIBIG Fund MP2 na nasa 6% kada taon an dividend), nasa P670,000 na an kwarta mo pagkatapos san limang taon. Usad na desisyon, Php407,000 an diperensya. 

Isipon mo na sana: nyanga ta ayo mga baratong segunda manong awto dawa bago pa? Ta ayo mga nagbakal nin awto na hindi nakapag-ulat maski hindi pa man kaipuhan dangan hindi man palan kayang panindugan an gasto. Syempre, sa ultimo, kwarta mo iyan kaya bahala ko sadin mo gustong ibutang. An abiso ko sana: saka na bumakal nin awto pag kaipuhan na. Importante sa buhay-pinansyal pirmi an pasensya.

.

Christian Dy
Ekonomista sa buwis, investments, dangan komersiyo si Christian Dy. Pagsurat nin mga reporma sa ekonomiya an pigagibo nya ngana.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Importanteng Paisi: An Magbikol Kita minatao nin galang asin nagmimidbid sa katalingkasan kan lambang kag-ambag na parasurat na makapaglahayag kan saiyang personal na ideya, opinyon, o panànaw, sa pagtubod na ini nakasusog saka nakagamot sa pag-adal, pagsaliksik, asin hararom na paghurup-hurop. An indibidwal na mga artikulo dai nagsasalming sa pangkagabsan na paninindugan kan Magbikol Kita.

Kag-ambag na mga Parasurat

Kenneth Isaiah Ibasco Abante

Khryss Arañas

Mae Diane Azores

Nephtaly Botor

Niles Jordan Breis

Luis Cabalquinto

Jethro Calacday

Greg S. Castilla

France Clavecillas

Christian Dy

Maria Leny Felix

Dennis B. Gonzaga

Jaya Jacobo

Jingjin 淨近

Victor John Loquias

Vic Nierva

Pen Prestado

Joseph Reburiano

Adrian V. Remodo

Aika Robredo

Ronald ‘Bong’ Rodriguez

Jenn Romano

Javier Leonardo Vitug Rugeria

Jay Salvosa

Sari Saysay

Jonas Cabiles Soltes

Kerwin Orville Tate

P. Francis Tordilla

Melba T. Vera Cruz

Ernie Verdadero

Magbikol Kita is published by

We create blogs, videos, websites, graphics, and social media content so you can engage customers online and offline. Visit Creative Coconut Ph for ideas and to contact us.

Resibihon an mga artikulo sa email

Magsubscribe sa mailing list kan Magbikol Kita. Resibihon an mga artikulo direkta sa saindong email.

An Magbikol Kita sarong adbokasiyang nagtutulod, nagpapararom, asin nagpapahiwas kan paggamit sa mga tataramon na Bikol sa online na kinaban. Orihinal ining sarong midyum nin paghiras nin kaaraman dapit sa lenggwaheng Bikol para sa mga nagtutukdo asin nag-aadal kan tataramon. An paghimo kan website na ini sarong lakdang nin pagpahiwas kan sakop asin abot kan Magbikol Kita tanganing magin sarong kamalig nin impormasyon para sa mga Bikolnon—asin mga buót makanuod kan tataramon—yaon man sinda sain sa bilog na kinaban. Madya na, Magbikol Kita!

Para sa mga buót maghiras nin mga artikulo, opinyon, suhestyon, asin iba pang buót nindong ipaabot samuya, mag-email sa [email protected] o imessage kami sa contact form sa ibaba.

An ortograpiya asin istilo sa lenggwahe na ginagamit kan Magbikol Kita nakasusog sa ginagamit kan Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE) kan Departamento kan Edukasyon. Ini tanganing an anuman na maipublikar sa idea hub na ini pwedeng magamit kan mga eskwela, urog na sa mga pampublikong eskwelahan.

I-message sana kami para sa mga hapot o anuman na buót nindong ipaabot sa samuya.

13 + 7 =

Magbikol Kita © 2021 Reserbado an gabos na karapatan